[responsive_menu]

Malaria – objawy, przyczyny i sposoby leczenia

Wyjeżdżając na wakacje, szczególnie do krajów tropikalnych, zawsze należy pamiętać o odpowiednim przygotowaniu. Niezwykle ważne jest, aby mieć świadomość na temat chorób występujących na danym obszarze. Jedną z najbardziej znanych chorób tropikalnych, o której słyszał niemal każdy, jest malaria. Co roku na świecie stwierdza się ponad 200 mln zachorowań oraz około 3 mln zgonów z powodu tej parazytozy (choroby wywołanej przez pasożyta). Dlatego tak niezwykle ważne jest, aby wiedzieć jak najwięcej na jej temat.

Czym jest malaria?

Arbuzowy peeling do ciała, który doskonale oczyszcza i wygładza skórę – poprawia ukrwienie i dotlenienie skóry, optymalnie nawilża i delikatnie natłuszczaSprawdź ofertę >

Malaria jest tropikalną chorobą pasożytniczą, wywołaną przez zarodźca (plasmodium). Pasożyt przenoszony jest na człowieka przez komara widliszka. Malarię u ludzi wywołuje 5 gatunków zarodźca: sierpowaty (P. falciparum), owalny (P.ovale), ruchliwy (P.vivax), pasmowy (P.malariae) oraz małpi (P. knowlesi). 80% przypadków zachorowań wywołanych jest przez Plasmodium ovale. U 15% pacjentów stwierdza się obecność Plasmodium falciparum. Ten gatunek pasożyta wiąże się z największą śmiertelnością – około 90%. Szczególnie narażone są dzieci poniżej 5. roku życia, kobiety w ciąży oraz osoby z obniżoną odpornością.

Malaria – występowanie

Produkty i akcesoria ułatwiające wykonywanie codziennych obowiązków osobom starszymSprawdź ofertę >

Głównym obszarem występowania malarii jest Afryka Subsaharyjska – czyli tereny położone na południe od Sahary. Dość dużo zachorowań stwierdza się również w obrębie Oceanii. Do obszarów malarycznych zalicza się również niektóre regiony Azji, Ameryki Środkowej oraz Ameryki Południowej.

Zapamiętaj:

Do zakażenia zarodźcem malarii dochodzi w wyniku ukłucia człowieka przez samicę komara widliszka. W ten sposób jedna z form pasożyta dostaje się do krwioobiegu, a wraz z krwią dociera do wątroby.

W Europie coraz więcej przypadków zachorowań stwierdza się w Grecji. Łącznie malaria występuje w ponad 100 krajach strefy tropikalnej i subtropikalnej. Jest to spowodowane tym, że komary przenoszące zarodźca rozwijają się najlepiej przy średniej temperaturze 16-33 stopni C i przy dość dużej wilgotności powietrza. W konsekwencji malarii nie stwierdza się na terenach górskich, gdzie panuje znacznie surowszy klimat. Choroba najczęściej jest diagnozowana na wsi, znacznie rzadziej w obrębie dużych miast. Komary przenoszące pasożyta aktywne są od zmierzchu do świtu i to właśnie wtedy może dojść do zakażenia. W literaturze opisano również przypadki zachorowania na malarię wśród pracowników lotnisk i portów (w krajach Europy i Ameryki Północnej). Wynika to z przetransportowania insektów wraz z zarodźcem na pokładzie samolotów i statków.

Malaria – objawy

Produkty medycyny naturalnej - preparaty, zioła, herbaty leczniczeAtrakcyjne ceny >

Okres wylęgania pasożyta (okres, kiedy pasożyt wniknął do organizmu człowieka, ale nie pojawiły się jeszcze żadne objawy) wynosi od 12-30 dni. Po tym okresie pojawiają się mało swoiste objawy: wysoka gorączka – nawet powyżej 40 st. C, dreszcze, bóle głowy, uczucie zmęczenia, bóle brzucha, nudności i wymioty. W przypadku niektórych gatunków Plasmodium wysoki wzrost temperatury pojawia się cyklicznie, co 48h (Plasmodium vivax) lub co 72h (Plasmodium ovale). W tych przypadkach chorobę nazywa się odpowiednio trzeciaczką i czwartaczką. Jednak w literaturze coraz rzadziej opisuje się taki regularny przebieg malarii. Najczęściej napady gorączki są nieregularne, a niekiedy może się ona utrzymywać przez cały okres trwania choroby. W wyniku rozpadu krwinek czerwonych dochodzi do rozwoju niedokrwistości, białkomoczu, a także żółtaczki. Powiększeniu ulega również wątroba oraz śledziona. Malaria wywołana przez Plasmodium falciparum charakteryzuje się najcięższym przebiegiem (nazywana jest malarią złośliwą). Wiąże się ona z występowaniem ciężkich powikłań oraz wysoką śmiertelnością. W przypadku tej postaci choroby może dojść do rozwoju: śpiączki, uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego, ciężkiej niedokrwistości, skazy krwotocznej, ostrej niewydolności nerek, czy nawet ostrej niewydolności krążeniowo-oddechowej i wstrząsu.

Malaria – przyczyny

Biologiczny pochłaniacz zapachów - zamiast maskować woń skutecznie ją likwidujeKliknij i kup teraz >

Do zakażenia zarodźcem malarii dochodzi w wyniku ukłucia człowieka przez samicę komara widliszka. W ten sposób jedna z form pasożyta dostaje się do krwioobiegu, a wraz z krwią dociera do wątroby. W hepatocytach (komórkach wątroby) pasożyt rozwija się około 1-3 tygodni, w tym okresie nie jest wykrywalny we krwi. Niektóre gatunki Plasmodium (P. vivax, P. ovale) mogą pozostać w komórkach wątroby w uśpionej formie przez bardzo długi czas, a choroba może się rozwinąć nawet po 2 latach. Następnie pasożyt przedostaje się ponownie do krwi, gdzie wnika do erytrocytów (krwinek czerwonych). Tam przechodzi dalszy cykl rozwojowy, co w konsekwencji prowadzi do rozpadu krwinek i niedokrwistości. Podczas kolejnego ukłucia przez komara zarodziec wnika do przewodu pokarmowego owada, gdzie dalej się rozwija. Następnie pasożyt przedostaje się do aparatu ślinowego widliszka, skąd z łatwością może przeniknąć do krwi człowieka i cykl rozwojowy rozpoczyna się od nowa. Do zakażenia malarią może również dojść podczas transfuzji krwi, transplantacji narządów, przez zanieczyszczony sprzęt medyczny oraz z matki na płód – przez łożysko.

Malaria – diagnostyka

Produkty i akcesoria ułatwiające wykonywanie codziennych obowiązków osobom starszymSprawdź ofertę >

Malarię należy podejrzewać u każdej osoby, która wróciła ze strefy tropikalnej i u której pojawiła się gorączka. W tym przypadku konieczne jest przeprowadzenie diagnostyki mającej potwierdzić obecność zarodźca we krwi pacjenta. Przede wszystkim wykonuje się rozmaz krwi obwodowej w celu uwidocznienia pasożyta w obrębie krwinek czerwonych. Diagnostykę można poszerzyć o badania mające na celu zidentyfikować materiał genetyczny oraz antygeny (białka obecne w obrębie pasożyta) zarodźca. Na obszarach występowania malarii w pierwszej kolejności wykonuje się szybkie testy diagnostyczne, w przypadku dodatniego wyniku wykonuje się rozmaz krwi obwodowej. W przypadku zachorowania na malarię stwierdza się następujące nieprawidłowości: niedokrwistość, obecność hemoglobiny w moczu oraz podwyższony poziom aminotransferaz wątrobowych (enzymy wątrobowe, ich poziom wzrasta w wyniku uszkodzenia komórek wątroby).

Malaria – leczenie

Produkty i akcesoria ułatwiające wykonywanie codziennych obowiązków osobom niepełnosprawnymDowiedz się więcej >

W przypadku zachorowania na malarię prowadzi się terapię złożoną, składającą się z co najmniej dwóch preparatów. Najczęściej jest to pochodna artemizyny w połączeniu z lekiem przeciwmalarycznym należącym do innej grupy (pochodne pirymidyny, czy biguanidu). U mieszkańców stref endemicznych (obszarów występowania malarii) przebieg choroby jest znacznie łagodniejszy. Wynika to z częstego narażenia na pasożyta. W konsekwencji przy kolejnym wniknięciu zarodźca do krwi reakcja układu odpornościowego jest bardzo szybka. Osoby pochodzące z krajów, w których malaria nie występuje na co dzień, po zachorowaniu zawsze powinny być leczone w kierunku ciężkiej postaci choroby.

Czy wiesz że:

malaria występowała na terenie Polski w XIX i w pierwszej połowie XX wieku? Dopiero w 1968 roku nasz kraj został uznany przez WHO wolnym od tej tropikalnej choroby!

W przypadku wyjazdów do strefy malarycznej najważniejsza jest odpowiednia profilaktyka. Aby zapobiec zakażeniu prewencyjnie można przyjmować odpowiednie medykamenty: antybiotyk – doksycyklinę lub preparat złożony o nazwie Malarone. W pierwszym przypadku lek należy zacząć przyjmować 7 dni przed wyjazdem, w drugim okres ten jest krótszy i wynosi 2 dni. Ze względu na obecność pasożyta w komórkach wątroby chemioprofilaktykę należy kontynuować po powrocie ze strefy malarycznej: doksycyklinę przez 30 dni, natomiast Malarone przez tydzień.

Dotychczas nie opracowano skutecznej szczepionki przeciw malarii. W przypadku zachorowania niezwykle ważne jest jak najszybsze rozpoczęcie leczenia. Niezdiagnozowana malaria może doprowadzić do bardzo ciężkich powikłań, a nawet zgonu. W przypadku wyjazdów do krajów strefy tropikalnej zawsze należy pamiętać o odpowiedniej profilaktyce: stosowaniu repelentów, moskitier, noszeniu ubrań z długimi rękawami oraz prewencyjnym przyjmowaniu leków. Jednak żadna z tych metod nie jest w stanie w 100% uchronić nas przed zachorowaniem. Dlatego należy pamiętać, że jeżeli po pobycie w strefie malarycznej pojawi się u nas gorączka, niezwłocznie powinniśmy zgłosić się do lekarza.

O co najczęściej pytamy dietetyka?
Pobierz bezpłatnego e-booka >
Oceń wpis
Podoba mi sięNie podoba mi się
Loading...

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Wszystkie prawa zastrzeżone.