[responsive_menu]

Co to jest makrocefalia? Przyczyny, objawy i sposoby leczenia makrocefalii

Makrocefalia – zaburzenie, w którym nieprawidłowa jest proporcja wielkości główki dziecka do jego ciała. Może wiązać się ze stanem zagrożenia zdrowia  dziecka, a może być tylko elementem urody, występującym rodzinnie. Czym jest makrocefalia i jakie mogą być jej przyczyny? Czy można skutecznie leczyć tę chorobę? 

Co to jest makrocefalia?

Maseczka medyczna 3-warstwowa, certyfikat typu FFP2Kup teraz

Makrocefalia to nie choroba, ale zaburzenie rozwojowe, które objawia się zwiększonym obwodem głowy u dziecka (spowodowanym nadmiernymi rozmiarami czaszki), niecharakterystycznym dla jego wzrostu i wieku. Może towarzyszyć różnym zespołom chorobowym, innym wadom wrodzonych lub chorobom genetycznym. Czasem może występować bez połączenia z innymi zaburzeniami, np. w wyniku izolowanego wodogłowia u dziecka. Makrocefalia może występować przy urodzeniu (wrodzona) lub może rozwijać się u dziecka w późniejszym okresie życia, spowodowana przez czynniki inne niż genetyczne (nabyta).

Przyczyny makrocefalii

Maseczka medyczna 3-warstwowa, certyfikat typu FFP2Kup teraz

Do przyczyn makrocefalii należą:

  • wzmożone ciśnienie śródczaszkowe – spowodowane wodogłowiem (czyli nadmierną produkcją płynu mózgowo-rdzeniowego, które powoduje poszerzenie układu komór w mózgu) lub nowotworem;
  • rodzinne występowanie makrocefalii (łagodna rodzinna makrocefalia);
  • wielkomózgowie (duży mózg), które towarzyszy niektórym chorobom wrodzonym – np. nerwiakowłókniakowatości, stwardnieniu guzowatemu, gigantyzmowi (np. zespół Sotosa), karłowatości (achondrodysplazji), chorobom lizosomalnym (leukodystrofii monochromaycznej) i innym;
  • pogrubienie czaszki – które występuje np. w dysplazji włóknistej kości, niedokrwistości hemolitycznej, niedokrwistości sierpowatokrwinkowej oraz w talasemii;
  • cukrzyca ciążowa – w przypadku występowania cukrzycy u matki w czasie ciąży, wzrost dziecka może być nadmierny w stosunku do jego wieku ciążowego, co wiąże się wówczas z większym obwodem główki, symetrycznym w stosunku do długości ciała oraz masy dziecka.

Objawy makrocefalii

Maseczka medyczna 3-warstwowa, certyfikat typu FFP2Kup teraz

Makrocefalia objawia się zwiększonym obwodem główki dziecka, który na siatkach centylowych przekracza wartość średnią dla wieku i płci dziecka o przynajmniej 2 odchylenia standardowe. Oznacza to, że aby stwierdzić nieprawidłowość, główka dziecka musi odpowiednio dużo odstawać od średniego rozmiaru główki dzieci w jego wieku i z jego płcią.

Zapamiętaj:

Mikrocefalia (małogłowie) to wrodzona wada rozwojowa, objawiająca się mniejszym rozmiarem głowy.

Wykonuje się wówczas badania diagnostyczne – głównie badania obrazowe, jak tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, a także badanie USG (badanie ultrasonograficzne), jednak tylko w przypadku, gdy ciemiączko dziecka nie jest jeszcze zarośnięte. W badaniach tych obserwuje się m.in układ komorowy mózgu, grubość kości czaszki oraz rozmiar mózgu i obecność ewentualnych zmian. Może to wyjaśnić przyczynę nadmiernego obwodu głowy i odpowiedzieć na pytanie w jaki sposób można mu zapobiec lub go wyleczyć. 

Rodzinne łagodne wielkogłowie stwierdza się, gdy u dziecka w badaniach nie wykrywa się żadnych nieprawidłowości ani nie diagnozuje się żadnych chorób, w których charakterystyczna jest makrocefalia, a w rodzinie dziecka obecny jest przynajmniej jeden członek rodziny, który posiada nietypowo dużą głowę bez przyczyn chorobowych oraz bez objawów z tej strony. 

Leczenie makrocefalii 

Maseczka medyczna 3-warstwowa, certyfikat typu FFP2Kup teraz

Leczenie makrocefalii jest zależne od jej przyczyny. W przypadku jej występowania w przebiegu zespołów lub chorób wrodzonych, niekiedy leczenie choroby podstawowej może zmniejszyć objaw zwiększonego obwodu główki. W przypadku nowotworów lub np. w chorobie Recklinghausena można wykonać zabieg operacyjny. Często jednak tak inwazyjne leczenie nie przynosi pożądanych efektów dla zdrowia pacjenta, a niesie za sobą duże ryzyko poważniejszego uszkodzenia mózgu. O wykonaniu lub zaniechaniu takiego zabiegu decyduje się indywidualnie w przypadku każdego pacjenta.

Czy wiesz że:

niekiedy nadmierny obwód głowy może nie być zaburzeniem rozwojowym – dotyczy to między innymi wcześniaków, gdy z powodu “nadrabiania” wzrostu główka rośnie w szybszym tempie od reszty ciała?

 

W przypadku makrocefalii spowodowanej wodogłowiem, gdzie nadmierne nagromadzenie płynu mózgowo-rdzeniowego powoduje rozszerzenie układu komorowego komór mózgu, w zależności od przyczyny, można stosować chirurgiczne założenie alternatywnej drogi krążenia dla tego płynu: przy wodogłowiu spowodowanym zablokowaniem naturalnych dróg odpływu płynu mózgowo rdzeniowego można stosować endoskopową wentrikulostomię trzeciej komory mózgu – endoskopowy zabieg wytworzenia otworu w dnie trzeciej komory mózgu, w celu umożliwienia odpływu płynu.

W innych przypadkach (np. zaburzeniu wchłaniania płynu) stosuje się założenie sztucznej przetoki, czyli zastawki, która umożliwia odprowadzanie płynu z komór mózgowych do otrzewnej lub do krwioobiegu, i w ten sposób odciążanie układu komorowego mózgu. Zastawka taka umożliwia regulowanie ilości płynu i umożliwia dziecku normalne życie. Oba zabiegi wymagają jednak stałej obserwacji i kontroli u wykwalifikowanego pediatry, lub w miejscowym szpitalu, a także u okulisty, w celu wyłapania nieprawidłowości i objawów wahania, nadciśnienia lub niedociśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego. Gdy nadciśnienie wewnątrzczaszkowe (nadciśnienie płynu mózgowo-rdzeniowego) jest spowodowane obecnością guza, leczeniem jest jego chirurgiczne usunięcie.

Makrocefalia jest zwykle niepokojącym objawem i może się wiązać z następstwami w postaci problemów w rozwoju dziecka. Może to być jednak jedynie naturalny element “urody” dziecka. Lekarz pediatra podczas wizyty mierzy obwód główki u dziecka i nanosi je na siatki centylowe, aby sprawdzić, czy dziecko rośnie prawidłowo. Dlatego może on wyłapać nieprawidłowości oraz rozwiać ewentualne obawy.

Oceń wpis
Podoba mi sięNie podoba mi się
Loading...

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Wszystkie prawa zastrzeżone.