Stopa człowieka zbudowana jest z kości stępu, kości śródstopia i kości paliczków (palców). Każda z kości śródstopia jest oznaczona numerem. W kolejności od strony palucha oznaczamy je jako I,II, …, V. Złamaniom najczęściej ulega II, III, bądź V kość. Jakie są przyczyny złamana kości śródstopia?
Złamanie kości śródstopia
Wśród złamań kości śródstopia wyróżniamy szczególnie:
– złamanie zmęczeniowe (najczęściej II i III kość)
– złamanie V kości śródstopia:
- złamanie trzonu kości
- złamanie Jones’a – około 1,5 cm od nasady kości
- złamanie tenisisty – przynasady kości przy połączeniu kości stępu i V kości śródstopia, często z oderwaniem fragmentu guzowatości V kości śródstopia.
Objawy złamanej kości śródstopia
Stałym objawem jak w każdym innym złamaniu jest ból nasilający się przy próbach ruchu stopą, a nawet palcami. W wyniku uszkodzeń okolicznych naczyń krwionośnych dochodzi do wytworzenia się krwiaka i powstania obrzęku stopy. W związku z zaburzeniem przepływu krwi stopa może być zblednięta lub nadmiernie zaczerwieniona. W przypadku złamań zmęczeniowych objawy nie są mocno zaznaczone. Z początku wyczuwalny jest lekki ból nasilający się w podczas wysiłku. Charakterystyczne jest także mimowolne odciążanie stopy w czasie chodu np. poprzez utykanie czy skręcanie stopy.
Przyczyny złamanej kości śródstopia
Złamania kości śródstopia to domena sportowców i osób aktywnych. Dochodzi do nich albo poprzez uraz bezpośredni taki jak np. przejechanie czy upadek z wysokości, albo w wyniku przeciążenia (głównie II i III kość śródstopia) kości stopy np. podczas biegania. Szczególny rodzaj jakim jest złamanie tenisisty powstaje w wyniku pociągnięcia kości przez ścięgno mięśnia strzałkowego krótkiego lub rozcięgno podeszwowe. Taki uraz może powstać przy gwałtownym zatrzymaniu się po podbiegnięciu do piłki w czasie gry w tenisa, stąd nazwa złamania.
Leczenie złamanej kości śródstopia
Przy złamaniu kości śródstopia wyróżniamy dwie metody leczenia. Metoda nieoperacyjna dotyczy złamań bez przemieszczenia. W celu pobudzenia zrastania się kości, należy stopę odciążyć poprzez założenie ortezy lub marszowego opatrunku gipsowego na okres 6-8 tygodni.
Metoda operacyjna jest wykorzystywana w przypadku złamań z przemieszczeniem oraz śródstawowych. Polega ona na zespoleniu kości gwoździem śródszpikowym, usunięciu odłamków kostnych i unieruchomieniu stopy w gipsie. Należy pamiętać, że do częstych powikłań długotrwałego leczenia stopy w unieruchomieniu należy zespół Sudecka, czyli postępujący zanik mięśni i kości z zesztywnieniem stawów w uszkodzonej stopie. Zollinger i wsp. wykazali w 2007 roku, że przyjmowanie witaminy C w dawce 500 mg dziennie przez 50 dni zmniejsza ryzyko wystąpienia zespołu Sudecka aż o 80% w przypadku złamań kości nadgarstka.
Rehabilitacja złamanej kości śródstopia
Po skutecznie zakończonym leczeniu złamanej kości śródstopia należy wprowadzać rehabilitację. Jest ona konieczna do odzyskania pełnej funkcjonalności w stopie. Do zabiegów wykonywanych w przypadku złamania kości śródstopia należy szeroko pojęta fizykoterapia, terapia manualna, kinesiotaping (oklejanie elastycznymi plastrami stabilizującymi) i stopniowe wprowadzanie ćwiczeń oporowych.