Przeciwciała inaczej immunoglobuliny są białkami układu odpornościowego. Tworzą one swego rodzaju armię wewnątrz naszego organizmu, która ma za zadanie ochronić go przed obcymi mikroorganizmami, takimi jak wirusy, bakterie, czy pasożyty. Jednak czasami zdarza się, że nie spełniają one prawidłowo swojej funkcji. Wtedy przez pomyłkę atakują własne komórki i tkanki, co nazywane jest reakcją autoimmunologiczną. Może ona wystąpić w tarczycy, doprowadzając do zniszczenia jej komórek. Istnieje możliwość wykrycia choroby autoimmunologicznej w tym gruczole za pomocą badania laboratoryjnego oceniającego między innymi poziom przeciwciał anty TG we krwi. Dlatego warto dowiedzieć się jakie konsekwencje dla naszego organizmu ma ich pojawienie się, a także co dokładnie oznacza ich podwyższony wynik.
Co to jest anty TG?
Skrót anty TG oznacza dokładnie przeciwciało skierowane przeciwko tyreoglobulinie (TG). Jednak, żeby zrozumieć istotę tego sformułowania niezbędne jest wytłumaczenie budowy tarczycy. Narząd ten składa się z dwóch płatów, połączonych węziną, co sprawia, że kształtem przypomina motyla. Znajduje się on w dolnej, przedniej części szyi i odpowiada za produkowanie i wydzielanie hormonów oraz przemiany jodu w organizmie człowieka. Budowa tarczycy na poziomie histologicznym, czyli tkankowym jest znacznie bardziej skomplikowana. Możemy ją ocenić pod mikroskopem. Gruczoł tarczowy otoczony jest torebką łącznotkankową (czyli cienką błoną), która wnika w głąb narządu dzieląc go na mniejsze części – zraziki. Miąższ tarczycy składa się głównie z pęcherzyków o kulistym kształcie stanowiących podstawową jednostką funkcjonalną i strukturalną tego narządu. Ściana pęcherzyków zbudowana jest z tyreocytów, czyli komórek tarczycy, a ich światło wypełnione jest żelem (koloidem), gdzie występuje tyreoglobulina. Jest to białko, do którego przyłączają się cząsteczki jodu. W wyniku tej reakcji powstają hormony tarczycy – tetrajodotyronina (T4) i trijodotyronina (T3), które są magazynowane w pęcherzykach i wydzielane, kiedy wzrośnie na nie zapotrzebowanie organizmu.
Ryc.1 Budowa histologiczna tarczycy.
Jak już wiemy przeciwciała anty TG pojawiają się w organizmie w momencie rozwoju chorób autoimmunologicznych tarczycy. Jedną z nich jest zapalenie Hashimoto, w którym dochodzi do zniszczenia zdrowych komórek tego gruczołu i zmniejszenia produkcji hormonów, co prowadzi do rozwinięcia jego niedoczynności. Należy zaznaczyć, że choroba ta jest wskazaniem do pilnego leczenia, ponieważ może spowodować poważne problemy zdrowotne.
Oznaczenie przeciwciał anty TG wykorzystuje się również w diagnozowaniu i monitorowaniu zróżnicowanych raków tarczycy, które są najczęstszymi nowotworami układu hormonalnego. Wśród nich możemy wyróżnić raka brodawkowatego dotykającego około 90% pacjentów oraz raka pęcherzykowego. Wysokie stężenie anty TG w surowicy występuje ponad dwukrotnie częściej u tych chorych niż w populacji ogólnej (25% kontra 10%). Leczenie tego rodzaju nowotworu polega na całkowitym wycięciu tarczycy. Dodatkowo stosuje się terapię promieniotwórczym izotopem jodu podawanym doustnie w formie kapsułki. Ma on na celu usunięcie wszystkich pozostałych komórek tarczycy z organizmu. Do monitorowania nawrotu jak i oceny skuteczności leczenia służy badanie samej tyreoglobuliny, wytwarzanej w tkance tarczycy. Po ukończonej terapii jej wynik powinien wynieść zero, co świadczy o zniszczeniu wszystkich komórek tego narządu w tym tych zmienionych nowotworowo. Na ilość tyreoglobuliny mogą mieć wpływ przeciwciała anty TG, które fałszywie obniżają lub podwyższają jej poziom w surowicy. W związku z tym aktualne wytyczne dotyczące leczenia raka zróżnicowanego tarczycy nakazują, aby badanie tyreoglobuliny zawsze obejmowało dodatkowo pomiar anty TG. Co więcej, przeciwciała te wykorzystujemy w ocenie rokowania w tej chorobie i w ten sposób służą jako przydatny czynnik przy podejmowaniu decyzji klinicznych. W Korei na Uniwersytecie w Seoulu przeprowadzono badanie pacjentów po leczeniu zróżnicowanego raka tarczycy z niewykrywalnym już stężeniem TG w surowicy. Wykazano, że nawrót wystąpił u 18% pacjentów ze stężeniem anty TG surowicy > 100 IU/ml, w porównaniu z zaledwie 1% pacjentów, u których anty TG w surowicy wynosiło ≤ 100 IU/ml. Oznaczenie przeciwciał anty TG może być zlecone przez lekarza, który rozpozna u pacjenta wole – inaczej powiększenie tarczycy. Może być ono widoczne gołym okiem jak również być wyczuwalne podczas badania fizykalnego czy wykryte podczas badania USG tarczycy. Innym wskazaniem do oznaczenia przeciwciał anty TG są obniżone poziomy wolnych hormonów tarczycy (FT3 i FT4), wskazujące na niedoczynność tarczycy. Dzięki badaniu poziomu anty TG w surowicy można sprawdzić, czy te zmiany mają charakter autoimmunologiczny. Warto również wspomnieć, że anty TG jest jednym z trzech przeciwciał, które pełnią ważną rolę w rozpoznawaniu chorób autoimmunologicznych tarczycy. Innymi oznaczanymi immunoglobulinami są: anty TPO (przeciwciała przeciwko tyreoperoksydazie) i anty TSHR (przeciwciała przeciwko receptorowi TSH), które zostaną omówione w osobnych artykułach.
Jak wygląda badanie anty TG?
![](https://medovita.pl/wp-content/uploads/2023/06/medovitek-dietetyk-250x250-1.png)
Badanie anty TG wykonywane jest w laboratorium. Niezbędne jest pobranie krwi żylnej, w celu jego oznaczenia. Nie trzeba się w żaden sposób przygotowywać do tego badania oraz nie trzeba być na czczo. Jednak należy zwrócić uwagę, czy lekarz nie zlecił oprócz tego innych badań laboratoryjnych w tym np. morfologii krwi, które wykonuje się przed posiłkiem. Ważne jest również, aby osoby przyjmujące przewlekle hormony tarczycy tego dnia przyjęły swoje dawki po badaniu, aby nie zaburzać wyników. Badanie poziomu przeciwciał anty TG może być refundowane, kiedy pacjent jest leczony przez lekarza posiadającego specjalizację np. z medycyny rodzinnej lub chorób wewnętrznych w przychodni lub szpitalu. Wówczas dostaje on skierowanie, z którym udaje się do laboratorium. Natomiast gdy zlecił je np. lekarz endokrynolog na wizycie prywatnej jest ono płatne. Koszt oznaczenia poziomu przeciwciał anty TG waha się w granicach od 35 do 40 zł w zależności od miejsca gdzie wykonujemy badanie.
Zapamiętaj: Pamiętajmy, że każde wyniki badań należy skonsultować z lekarzem, który zna historię choroby pacjenta i wybierze najlepszą możliwą ścieżkę diagnostyczno-leczniczą.
Anty TG – norma
Prawidłowy poziom przeciwciał anty TG we krwi zawiera się w przedziale od 0 do 100 IU/ml. Należy pamiętać, że sam pojedynczy wynik nie wystarcza, by rozpoznać chorobę. Każdy z nich powinien ocenić lekarz, biorąc pod uwagę objawy, inne schorzenia pacjenta oraz dodatkowe badania tarczycy. Dopiero całokształt obrazu choroby pozwala na postawienie odpowiedniej diagnozy i rozpoczęcie leczenia.
Co oznacza za wysokie anty TG?
Za wysoki poziom przeciwciał anty TG uznaje się, gdy ich ilość we krwi będzie większa niż 100 IU/ml. Może on wskazywać na chorobę Hashimoto. Jednakże do jej rozpoznania niezbędne jest również wykonanie badań poziomu hormonów tarczycy we krwi w celu zdiagnozowania przez lekarza niedoczynności tarczycy będącej składową tej choroby. Innym powodem wzrostu tych przeciwciał jest zróżnicowany rak tarczycy, a także wznowa po leczeniu. Jednak jest to w tym przypadku badanie dodatkowe. Samo oznaczenie anty TG nie pozwala na jednoznaczne rozpoznanie raka tarczycy i należy wykonać pełną diagnostykę onkologiczną, aby je potwierdzić. Pamiętajmy, że każde wyniki badań należy skonsultować z lekarzem, który zna historię choroby pacjenta i wybierze najlepszą możliwą ścieżkę diagnostyczno-leczniczą.
Co oznacza za niskie anty TG?
Nie jest możliwe występowanie za niskiego anty TG, ponieważ norma wynosi od 0-100 IU/ml. W przypadku raka tarczycy brak przeciwciał anty TG oraz nieobecność tyreoglobuliny jest dobrym czynnikiem prognostycznym. Świadczy o tym, że podczas leczenia zostały usunięte wszystkie komórki tarczycy. Z kolei w dalszym procesie monitorowania pacjenta informują, że nie nastąpił nawrót choroby.
Czy wiesz że: w diagnostyce niepłodności ważne jest wykonanie między innymi badania poziomu przeciwciał anty Tg? Ich podwyższony poziom może świadczyć o chorobie autoimmunologicznej tarczycy, która często jest przyczyną poronień. Jednakże schorzenie to nie sprawia, że kobieta trwale nie może mieć dzieci. Odpowiednie leczenie i opieka lekarza daje dużą szansę na donoszenie ciąży i urodzenie zdrowego dziecka.
Choroby tarczycy stanowią jedne z najczęściej spotykanych zaburzeń endokrynologicznych. Mogą one wywołać różnorodne objawy w zależności od tego jakie zaburzenie wystąpiło w pracy tego narządu. Obecność przeciwciał przeciw tyreoglobulinie może wywołać niedoczynność tarczycy charakteryzującą się zbyt małą do zapotrzebowania produkcją hormonów. Powoduje to spadek metabolizmu komórek, a przez to spowolnienie procesów zachodzących w organizmie. Objawia się to zmęczeniem, nietolerancją zimna, opóźnioną mową i myśleniem, zmniejszonym refleksem, wypadaniem włosów, suchością skóry, przyrostem masy ciała czy zaparciami. Bardzo ważne jest, aby po zauważeniu u siebie niepokojących symptomów zgłosić się do lekarza. Nie zaleca się przeprowadzania diagnostyki na własną rękę, gdyż bez całościowego zrozumienia sieci wzajemnych zależności wyniki te mogą powodować mylną interpretację i niepotrzebne opóźniać rozpoczęcie właściwej terapii. Jeśli taki stan będzie się zbyt długo utrzymywał w organizmie, to może to doprowadzić do nasilenia objawów a nawet utraty życia.