Badania przesiewowe w ciąży – MedoVita.pl
[responsive_menu]

Badania przesiewowe w ciąży

badania przesiewowe w ciąży

Czym są badania przesiewowe? Jaki mają cel? Czy w ciąży konieczne jest wykonywanie badań przesiewowych?

Co to są badania przesiewowe?

Gładka skóra na dłużej - jak to możesz osiągnąć?Dowiedz się więcej >

W dzisiejszych czasach powstawaniu oraz rozwoju chorób mają zapobiegać takie działania profilaktyczne jak prowadzenie zdrowego trybu życia:

  • ograniczenie ekspozycji na czynniki ryzyka,
  • zwiększenie odporności organizmu na choroby

oraz wykonywanie przesiewowych badań, zarówno obrazowych (np. USG), jak i laboratoryjnych.

Badania przesiewowe mają na celu wykrycie stanów chorobowych na wczesnym etapie ich rozwoju – gdy nie ma widocznych objawów klinicznych choroby. Wczesne wykrycie nieprawidłowości zwiększa szanse na szybkie i całkowite jej wyleczenie, czyli powrót do zdrowia.

Badania przesiewowe w ciąży

Jak zadbać o naturalny sen, łatwiejsze zasypianie i dobre samopoczucie?Dowiedz się więcej >

Ciąża to stan, w którym ze szczególną uwagą monitorowany jest stan zdrowia przyszłej mamy, od którego zależy prawidłowy rozwój nienarodzonego dziecka w jej łonie. Oprócz badań USG, wykonywanych według zaleceń lekarza ginekologa, ciężarna często w czasie trwania ciąży musi odwiedzać laboratorium w celu wykonania szeregu badań laboratoryjnych – badań przesiewowych.

Jak wcześniej wspomniano, badania przesiewowe mają na celu wykrycie nieprawidłowego funkcjonowania organizmu bądź choroby przed wystąpieniem objawów klinicznych.

W przypadku ciąży działania te skierowane są na wczesne wykrycie groźnych dla matki i dziecka schorzeń, np. cukrzycy ciążowej, niedokrwistości czy stanu przedrzucawkowego.

Polskie Towarzystwo Ginekologiczne opracowało harmonogram wizyt oraz badań dla kobiet ciężarnych zdrowych, bez powikłanej ciąży w okresie przedporodowym.

Harmonogram badań laboratoryjnych wykonywanych w prawidłowej ciąży

Do 10. tygodnia ciąży (optymalnie 7–8. tydzień):

  • obowiązkowe badania: morfologia krwi obwodowej, badanie ogólne moczu, stężenie glukozy we krwi na czczo, grupa krwi, przeciwciała odpornościowe, test na kiłę (VDRL),
  • zalecane badania: badanie HCV, HIV, toksoplazmoza IgM i IgG, różyczka, TSH;

11–14 tydzień ciąży:

  • obowiązkowe badania: badanie ogólne moczu, testy w kierunku wad genetycznych – test podwójny PAPP-A i beta-HCG;

15–20 tydzień ciąży:

  • obowiązkowe badania: badanie ogólne moczu, morfologia krwi obwodowej, przeciwciała anty-Rh,
  • zalecane badania: testy w kierunku wad genetycznych – test potrójny: AFP, beta-hCG, estriol;

21–26. tydzień:

  • obowiązkowe badania: test doustnego obciążenia 75 g glukozą (24–28. tydzień ciąży), badanie ogólne moczu,
  • zalecane badania: toksoplazmoza (u kobiet z wynikiem ujemnym w pierwszym trymestrze ciąży);

27–32 tydzień ciąży:

  • obowiązkowe badania: badanie ogólne moczu, morfologia krwi obwodowej, przeciwciała anty-Rh;

33–37 tydzień ciąży:

  • obowiązkowe badania: morfologia krwi obwodowej, badanie ogólne moczu,
  • zalecane badania: (w grupie kobiet ze zwiększonym ryzykiem) HIV, HCV, Hbs, VDRL (kiła), GBS (posiew w kierunku paciorkowców z grupy beta-hemolizujących);

38–39 tydzień ciąży:

  • obowiązkowe badania: badanie ogólne moczu, morfologia krwi obwodowej.

Morfologia krwi, badanie ogólne moczu czy poziom glukozy we krwi na czczo to powszechne badania wykonywane u wszystkich pacjentów, nie tylko u ciężarnych. Test doustnego obciążenia glukozą wykonywany jest w celu wykrycia cukrzycy ciążowej, której nieleczenie może doprowadzić do powikłań u rozwijającego się płodu (m.in. duża masa urodzeniowa, kardiomiopatia).

Aby uniknąć możliwości zarażenia dziecka trakcie porodu wirusami (np. HIV, HCV), u każdej ciężarnej wykonywane są testy, których zadaniem jest wykrycie lub wykluczenie zakażenia.

Bardzo istotne u ciężarnej jest ustalenie jej grupy krwi oraz czynniki Rh i wykonanie badania na obecność przeciwciał odpornościowciowych (np. anty-Rh). Badania te mają istotne znaczenie w diagnostyce konfliktu serologicznego. W sytuacji gdy ciężarna posiada grupę krwi z antygenem Rh ujemnym (RhD -), ojciec dziecka posiada grupę krwi Rh dodatnią (RhD+), a dziecko odziedziczy antygen Rh od ojca (czyli RhD +), w wyniku przedostania się większej ilości krwi dziecka do organizmu matki (najczęściej podczas porodu, odklejenie łożyska), może dojść u ciężarnej do wytworzenia przeciwciał skierowanych do tego antygenu. W przypadku kolejnych ciąż, przeciwciałą te mogą przedostawać się do krwioobiegu płodu. Jeśli rozwijający się płód posiada krwinki z antygenem Rh (RhD+), przeciwciała pochodzące z organizmu matki niszczą je, co może spowodować zahamowanie jego rozwoju, a nawet obumarcie. W tym celu wszystkim ciężarnym RhD ujemnym podaję się szczepionkę – immunoglobulinę anty-D, która zapobiega konfliktowi serologicznemu.

Test PAPP-A należy do badań prenatalnych, które pozwala na określenie prawdopodobieństwa wystąpienia zaburzeń genetycznych u dziecka. Ocena stężenia białka PAPP-A oraz beta-hCG badanie USG pozwalają na określenie ryzyka urodzenia dziecka z wadami genetycznymi (Zespół Downa, Zespół Edwardsa, Zespół Pataua). Badanie musi być wykonane między 11 – 14 tygodniem ciąży.

Test potrójny, czyli ocena stężenia alfa-fetoproteiny (AFP), estriolu i beta-hCG, należy również do badań prenatalnych (ocenia prawdopodobieństwo wad genetycznych u płodu), który może być wykonany między 15 a 18 tygodniem ciąży. W porównaniu do testu zintegrowanego (test PAPP-A i USG), wykrywalność testu potrójnego jest niższa.

Należy jednak pamiętać, że interpretacja wyników tych oznaczeń należy do lekarza genetyka.

Jeżeli lekarz prowadzący ciąże ma kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia, wszystkie badania laboratoryjne są bezpłatne. W przypadku wizyt w gabinecie prywatnym koszty badań muszę zostać pokryte z własnych środków.

Nie należy wykonywać badań na własną rękę, na podstawie wyżej wymienionych rekomendacji. Lekarz prowadzący, opierając się o harmonogram badań w czasie ciąży, sam decyduje o konieczności wykonania ich przez ciężarną, biorąc jednocześnie pod uwagę stan kliniczny pacjentki.

Z uwagi na różnice w wartościach referencyjnych dla kobiet ciężarnych, np. morfologii krwi obwodowej, wyniki należy interpretować wyłącznie razem z lekarzem prowadzącym.

Chcesz ułatwić sobie przygotowywanie posiłków?
Poznaj Ovi >
Oceń wpis
Podoba mi sięNie podoba mi się Ilość głosów: 1, średnia: 5,00
Badania przesiewowe w ciąży

Loading...

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Wszystkie prawa zastrzeżone.