Anoreksja (jadłowstręt psychiczny) to niezwykle groźna choroba o podłożu psychicznym, nieleczona prowadzi do stopniowego wyniszczenia organizmu, wielu powikłań zdrowotnych, a nawet śmierci. Sprawdź jakie są przyczyny, objawy oraz skutki tej choroby.
Co to jest anoreksja?
Anoreksja to zaburzenie odżywiania polegające na wywoływaniu celowej utraty wagi przez osobę chorą. Ma ona zaburzone wyobrażenie o wyglądzie swojego ciała oraz zmaga się z ciągłym lękiem przed przybraniem na wadze. Najczęściej spotyka kobiety (80-90% chorych) w wieku 14-18 lat. Badania wykazały, że choroba dotyka częściej osoby homoseksualne oraz biseksualne. Chorych bardzo trudno jest przekonać do leczenia, ponieważ mają zaburzone postrzeganie własnego ciała. Terapia jest jednak konieczna, gdyż nieleczona anoreksja prowadzi do zaburzenia funkcjonowania w społeczeństwie, depresji, wyniszczenia organizmu, a nawet śmierci.
Przyczyny anoreksji
![](https://medovita.pl/wp-content/uploads/2023/06/medovitek-dietetyk-250x250-1.png)
Są bardzo złożone, wynikają z wielu, połączonych ze sobą czynników (osobowościowych, biologicznych i społecznych), do których należą:
Predyspozycje genetyczne. Badania wykazały, że występowanie choroby u dziadków lub rodziców zwiększa szanse rozwoju choroby u dziecka o 50% (przyczyna ta nie wystarcza do rozwoju choroby).
Niezdrowe zachowania w rodzinie, takie jak: nadopiekuńczość, wygórowane ambicje czy brak zainteresowania mogą wpłynąć na rozwój choroby u dziecka. Dążeniem do coraz szczuplejszej sylwetki dziecko próbuje zwrócić na siebie uwagę i udowodnić, że może być perfekcyjne.
Wprowadzenie ścisłej diety i ćwiczeń jako sposób radzenia sobie ze stresem i codziennymi problemami w szkole czy pracy. Osoby chore na anoreksję są przekonane, że szczuplejsza figura pomoże im zyskać popularność wśród znajomych, zwiększy ich atrakcyjność, a także podniesie status społeczny.
Perfekcjonizm. Wiele przypadków anoreksji wynika z wygórowanych ambicji i niezdrowej potrzeby bycia doskonałym w każdym aspekcie życia.
Nadmierna chęć dopasowania się do modelu sylwetki kobiecej lub męskiej promowanych przez media. Cierpiący na jadłowstręt mają przeświadczenie, że ich wygląd nie dorównuje ogólnie przyjętemu kanonowi piękna, a także są przekonani, że szczupła sylwetka jest symbolem szczęścia i spełnienia życiowego.
Obniżony poziom serotoniny, noradrenaliny oraz dopaminy (podobnie jak w depresji).
Niedobór cynku (niski poziom tego pierwiastka w organizmie powoduje spadek apetytu).
Objawy psychiczne anoreksji
U chorych na anoreksję obsesyjne utrzymywanie ścisłej diety, liczenie kalorii ze spożytych posiłków w ciągu doby oraz intensywne ćwiczenia fizyczne stanowią podstawę codziennej aktywności. Osoby dotknięte jadłowstrętem starają się spożywać posiłki w samotności, ponieważ boją się krytyki na temat ilości spożytego pokarmu oraz łatwiej jest im ukryć wyrzucanie jedzenia przed rodziną i znajomymi. Bardzo zaburzona jest ocena swojego wyglądu. Mimo, że pacjenci są skrajnie wychudzeni nie dostrzegają tego i kontynuują proces odchudzania, a także stale kontrolują czy nie przytyli (ważenie się i przeglądanie w lustrze). Powszechne jest także: wywoływanie wymiotów oraz stosowanie środków przeczyszczających i odwadniających w celu utraty wagi. Pacjenci stale zmagają się z lękiem przed przybraniem na wadze, który przeszkadza w codziennym funkcjonowaniu i skutkuje wycofaniem się z relacji z ludźmi oraz stanami depresyjnymi.
Czy wiesz że: szacuje się, że około 50% chorych na anoreksję zmaga się także z depresją?
Objawy fizyczne anoreksji
Podstawowym symptomem jest utrata masy ciała (wskaźnik BMI wynosi poniżej 17,5). Niedobór podstawowych składników odżywczych może skutkować między innymi:
-chronicznym zmęczeniem,
-zawrotami głowy,
-omdleniami,
-odwodnieniem organizmu,
-zaburzeniami rytmu serca,
-wypadaniem włosów,
-zaburzeniami ze strony układu pokarmowego,
-próchnicą,
-zmianami zapalnymi na śluzówkach oraz w kącikach ust.
Wraz z postępem choroby rozwijają się zaburzenia wydzielania wielu hormonów np. hormonów płciowych, kortyzolu, hormonu wzrostu, tyroksyny(T4), trójjodotoniny(T3) czy insuliny. Gdy początek choroby nastąpił przed okresem pokwitania może wystąpić opóźnienie wzrostu ciała oraz dojrzewania płciowego. Bardzo częstym objawem choroby jest także zatrzymanie miesiączkowania.
Skutki anoreksji
Konsekwencje anoreksji dla organizmu mogą być bardzo ciężkie. Wynikają one ze skrajnego niedożywienia i niedoboru składników odżywczych. Skutki anoreksji to między innymi:
-depresja,
-zaburzenia miesiączkowania,
-bezpłodność (badania wykazały, że u części chorych mężczyzn anoreksja doprowadziła do trwałej bezpłodności),
-osteoporoza (choroba, która objawia się postępującym ubytkiem masy kostnej)
-uszkodzenia wątroby, nerek i serca,
-osłabienie stanu skóry i paznokci,
-osłabienie stawów i mięśni,
-problemy z koncentracją,
-ciągła senność i zmęczenie
-anoreksja może doprowadzić nawet do śmierci.
Leczenie anoreksji
Terapia jadłowstrętu psychicznego jest bardzo długa i skomplikowana. Od rozpoznania do wyleczenia mija średnio 5-6 lat. Leczenie stanowi połączenie psychoterapii oraz farmakoterapii (np. leki antydepresyjne). Kluczowa jest motywacja pacjenta do leczenia, zrozumienie problemu choroby oraz wsparcie bliskich. W ostrych stanach związanych z powikłaniami spadku wagi i niedożywienia organizmu konieczna jest terapia szpitalna na oddziale internistycznym lub intensywnej terapii, w przypadku zaostrzenia objawów psychicznych anoreksji może być wymagane leczenie w szpitalu psychiatrycznym.
Anoreksja u mężczyzn
W mediach częściej nagłaśnia się problem anoreksji wśród kobiet, jednak choroba ta występuje także wśród mężczyzn. Szacuje się, że płeć męska stanowi 10-20% chorych, jednak dane mogą być zaniżone, ponieważ mężczyźni rzadziej zgłaszają się do lekarza.
Zapamiętaj: -już pierwszych objawów anoreksji nie należy lekceważyć, im bardziej zaawansowane stadium choroby, tym trudniej się wyleczyć, -w zapobieganiu chorobie kluczowa jest obserwacja nastolatków przez rodziców, powinni oni być szczególnie ,uwrażliwieni na obsesyjne liczenie kalorii, spożywanie posiłków w samotności czy ukrywanie sylwetki pod grubymi ubraniami, -nieleczona anoreksja prowadzi do śmierci!
Podsumowując, anoreksja może doprowadzić do ciężkich powikłań i śmierci. W przypadku zaobserwowania objawów choroby u siebie lub osoby bliskiej, w żadnym wypadku nie należy ich bagatelizować i zgłosić się do lekarza w celu diagnostyki i leczenia.