[responsive_menu]

Ostre zapalenie zatok – objawy, leczenie

ostre zapalenie zatok przyczyny objawy leczenie

Ostre zapalenie zatok jest chorobą powszechną – szacuje się, że Polsce co roku rozpoznawanych jest 4–8 mln przypadków zapalenia zatok. Zdecydowana większość jest spowodowana zakażeniem wirusowym. Wirusowe zapalenie błony śluzowej nosa i zatok to nic innego jak popularne przeziębienie.

Ostre zapalenie zatok

Calperos - jedyny lek z wapniem. Numer 1 w profilaktyce osteoporozyDowiedz się więcej >

Zatoki przynosowe są to usytuowane w twarzoczaszce przestrzenie powietrzne o kostnych ścianach. Wnętrze zatok wyścielone jest błoną śluzową będącą przedłużeniem tej występującej w nosie. Zatoki przynosowe występują parzyście, wyróżniamy zatoki: klinowe, szczękowe, czołowe i sitowie. Zatoki sitowe dzielimy z kolei na sitowie przednie i sitowie tylne. Błona śluzowa nosa i zatok nieustannie produkuje śluz, który ma działanie nawilżające i ochronne. Produkowana wydzielina jest przesuwana z zatok do nosa i dalej do nosogardła za pomocą transportu śluzowo-rzęskowego są to specjalne komórki błony śluzowej, które za pomocą rzęsek przesuwają wydzielinę w pożądanym kierunku. Z nosogardła śluz spływa w dół, po czym jest połykany.

Źródło obrazka: Wikipedia

Określenia nieżytu/zapalenia błony śluzowej nosa (rhinitis) i zapalenia zatok przynosowych (sinusitis) dotyczą tak naprawdę tej samej choroby, dlatego używa się określenia “zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych” (rhinosinusitis).

Zapalenia zatok dzielimy na ostre i przewlekłe. Ostre zapalenie nosa i zatok przy prawidłowym leczeniu ustępują w ciągu jednego czy dwóch tygodni. W przypadku występowania objawów powyżej 12. tygodni mówimy o postaci przewlekłej.

Ostre zapalenie zatok jest chorobą powszechną szacuje się, że Polsce co roku rozpoznawanych jest 48 mln przypadków. Dorosła osoba w ciągu roku może zachorować od 2 do 5 razy, dzieci chorują częściej. Szacowany koszt leczenia chorych na ostre i przewlekłe zapalenie zatok w USA jest szacowany na 5,8 mld dolarów rocznie.

Zdecydowana większość przypadków ostrego zapalenia nosa i zatok przynosowych jest spowodowana zakażeniem wirusowym. Ocenia się, że wirusy powodują blisko 99% wszystkich zachorowań. Wśród patogenów dominują rhinowirusy (⅓ przypadków), wirusy grypy (⅕ ), paragrypy, enterowirusy oraz adenowirusy. Bakterie najczęściej izolowane w ostrym zapaleniu nosa i zatok to Streptococcus pneumoniae (dwoinka zapalenia płuc), Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis.

Najważniejszym dla każdego otolaryngologa dokumentem traktującym o diagnostyce i leczeniu zapaleń zatok jest “European Position Paper on Rhinosinusitis and Nasal Polyps”, którego druga wersja ukazała się w 2012 roku [1].  

Objawy ostrego zapalenia zatok

Bateria na 2 dni pracy (aż 5000 mAh), 64GB wbudowanej pamięci (max 512 GB) i świetny aparatDowiedz się więcej >

Ostre zapalenia zatok przynosowych (acute rhinosinusitis – ARS) jest definiowane jako nagłe wystąpienie 2 lub więcej objawów:

  • niedrożność nosa,
  • wyciek wydzieliny z nosa (przedni jako “katar” lub uczucie spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła),
  • uczucie ucisku/bólu twarzy,
  • osłabienie lub utrata węchu.

Objawy trwają mniej niż 12 tygodni, najczęściej choroba ustępuje w ciągu 7-14 dni. U dzieci zamiast osłabienia/utraty węchu na zapalenie zatok wskazuje kaszel.

Do objawów towarzyszących zaliczamy: ból/rozpieranie w uchu, nieokreślone bóle głowy, złe samopoczucie, bóle zębów, zmęczenie.

Lokalizacja bólu może wskazywać na miejsce objęte procesem zapalnym:

  • zatoka szczękowa ból okolicy policzka, zębów, oczodołu. Uciskanie/opukiwanie okolicy policzka powoduje silny ból,
  • zatoka czołowa dolegliwości umiejscawiają się w okolicy czoła,
  • zatoki sitowe ból i uczucie rozpierania w obrębie nasady nosa, może pojawić się ból zlokalizowany za gałką oczną,
  • zatoka klinowa ból wieloogniskowy, zlokalizowany w okolicy potylicznej, promieniujący do czoła, skroni, szczytu czaszki i oczodołu.

Ze względu na czas trwania choroby oraz jej przebieg wyróżniamy:

  • przeziębienie/ostre wirusowe zapalenie zatok przynosowych przy utrzymywaniu się objawów poniżej 10 dni
  • ostre powirusowe zapalenie zatok rozpoznajemy, gdy objawy trwają więcej niż 10 dni lub narastanie dolegliwości po 5 dniach trwania choroby.
  • ostre bakteryjne zapalenie zatok (acute bacterial rhinosinusitis – ABRS) można rozpoznać po wystąpieniu przynajmniej 3. objawów: przebarwiony katar z jednostronną przewagą, silny ból miejscowy z jednostronną przewagą, gorączka (powyżej 380C), podwyższenie OB/CRP w badaniach laboratoryjnych, nawrót dolegliwości (znaczne pogorszenie po łagodnej fazie choroby).

Mając na uwadze powyższe informacje warto zwrócić uwagę na jedną rzecz wbrew obiegowym opiniom wśród pacjentów oraz części lekarzy na podstawie samej tylko informacji o kolorze wydzieliny z nosa nie można wnioskować o etiologii dolegliwości. Zielone podbarwienie wydzieliny z nosa, często określane mianem “ropnego kataru”, jest spowodowane obecnością w niej neutrofili, a nie bakterii i bardzo często występuje jako zejściowa forma wirusowego zapalenia zatok.  

Uwaga!

Mimo że ostre zapalenie nosa i zatok jest chorobą powszechną i w większości wypadków samoograniczającą się, w jej przebiegu może dojść do poważnych powikłań.

W razie wystąpienia objawów związanych z infekcją takich jak:

  • obrzęk i zaczerwienienie powiek,
  • przemieszczenie gałki ocznej,
  • podwójne widzenie,
  • zaburzona ruchomość gałki ocznej,
  • pogorszenie ostrości wzroku,
  • obrzęk tkanek miękkich w okolicy czołowej,
  • zaburzenia świadomości.

Konieczny jest pilny kontakt z lekarzem. Nieleczone powikłania mogą doprowadzić do ślepoty a nawet śmierci [2].

Leczenie ostrego zapalenia zatok

Medycyna naturalna dla każdego - preparaty i akcesoria, zioła i herbaty leczniczeAktualna oferta >

Leczenie ostrego zapalenia zatok zależy od czasu trwania dolegliwości i ich nasilenia.

Czy wiesz że:

zapalenie zatok jest często diagnozowane u osób, które regularnie chodzą na basen?

Wirusowe zapalenie błony śluzowej nosa i zatok, inaczej zwane przeziębieniem jest chorobą najczęściej samoograniczającą i wymaga leczenia objawowego. Wskazany jest odpoczynek, spożywanie dużej ilości płynów. W razie dolegliwości bólowych, podwyższonej temperatury ciała możemy zażywać dostępne bez recepty środki przeciwgorączkowe preparaty paracetamolu, ibuprofenu. W razie silnego kataru i zatkania nosa ulgę przynoszą obkurczające krople do nosa, najczęściej na bazie ksylometazoliny lub oksymetazoliny. Pamiętajmy żeby kropli obkurczających używać tylko w ostrym okresie infekcji, nie dłużej niż 5 dni.

Dużą ulgę przynosi płukanie nosa istnieje cała gama różnych preparatów, zawierających czy to roztwory izo- i hipertoniczne soli fizjologicznej w spray’u, wodę morską aż po specjalne zestawy do płukania nosa i zatok pod ciśnieniem.

Antybiotykoterapia, zważywszy na wirusową etiologię dolegliwości, nie jest wskazana. Podanie antybiotyków nie przyspiesza rekonwalescencji, a może powodować działania niepożądane.

W przypadku utrzymywania się objawów powyżej 10 dni lub pogorszenia samopoczucia po wstępnej poprawie wskazany jest kontakt z lekarzem.

W przypadku powirusowego i bakteryjnego zapalenia zatok stosujemy również sterydy donosowe. Podawane miejscowo osiągają duże stężenie w jamie nosa, działają przeciwzapalnie, obkurczająco śluzówkę i pośrednio ułatwiają fizjologiczny drenaż wydzieliny z zatok. Przed podaniem sterydu powinniśmy przepłukać jamę nosa roztworem soli fizjologicznej/soli morskiej, następnie delikatnie wydmuchać nos. W przypadku zalegania wydzieliny na błonie śluzowej lek nie osiąga wystarczającego stężenia. Nowoczesne preparaty nie wchłaniają się do krwioobiegu i bardzo rzadko powodują jakiekolwiek działania niepożądane.

Zapamiętaj:

Gęsta wydzielina z nosa, jego niedrożność, spuchnięte powieki, gorączka i silny ból głowy to jedne z podstawowych objawów ostrego zapalenia zatok.

W przypadku rozpoznania bakteryjnego zapalenia zatok konieczne jest leczenie przyczynowe lekiem z wyboru są preparaty amoksycyliny (antybiotyk) w dużych dawkach. Leczenie powinno trwać 10 dni.

Ostre zapalenie zatok przynosowych trwa do 12 tygodni, najczęściej objawy ustępują całkowicie w przeciągu 710 dni. Etiologia najczęściej jest wirusowa. W niepowikłanym ostrym zapaleniu zatok antybiotykoterapia nie jest wskazana. Wskazany jest odpoczynek, przemywanie jam nosa roztworem soli fizjologicznej i leczenie objawowe.

Oferta suplementów diety w konkurencyjnych cenach - rabaty nawet powyżej 50%
Sprawdź teraz >
Oceń wpis
Podoba mi sięNie podoba mi się
Loading...

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Wszystkie prawa zastrzeżone.