[responsive_menu]

Osobowość chwiejna emocjonalnie, jej objawy, przyczyny oraz sposoby leczenia

Osobowość człowieka jest niezwykle złożoną strukturą. Rozwija się już od 6 miesiąca życia płodowego, ale głównie w dzieciństwie i w okresie dojrzewania (około 12-18 roku życia). W tym czasie najszybciej przyjmujemy schematy reakcji emocjonalnych i utrwalamy sposoby reagowania w sytuacjach stresowych. Gdy utrwalone wzorce w sposób znaczący odbiegają od przeciętnych, przyjętych w danej kulturze sposobów spostrzegania, myślenia i odczuwania, mamy wówczas do czynienia z zaburzeniami osobowości. Jednym z najczęściej diagnozowanych zaburzeń osobowości jest osobowość chwiejna emocjonalnie.

Co to jest osobowość chwiejna emocjonalnie?

Chcesz się zdrowo odżywiać?Umów się na konsultację z dietetykiem >

Osobowość chwiejna emocjonalnie jest to zaburzenie osobowości charakteryzujące się znaczną niestabilnością oraz zmiennością przeżywanych emocji.

Wyróżnia się 2 typy osobowości chwiejnej emocjonalnie:

  • typ impulsywny,
  • typ z pogranicza (borderline).

Ich cechą wspólną są zachowania impulsywne oraz brak samokontroli emocji. Zaburzenie osobowości chwiejnej emocjonalnie występuje u około 6% populacji i dotyczy znacznie częściej kobiet. Wśród osób leczonych psychiatrycznie rozpowszechnienie tego zaburzenia wynosi aż 10-20%.

Osobowość chwiejna emocjonalnie – objawy

Produkty z kuchni Św. Hildegardy w konkurencyjnych cenach !Kliknij i sprawdź teraz >

Stałymi, najbardziej charakterystycznymi objawami tego zaburzenia są:

  • silne poczucie pustki i dążenie do uniknięcia odrzucenia,
  • zachowania impulsywne, ryzykowne, a nawet autodestrukcyjne,
  • brak przewidywania konsekwencji własnych czynów,
  • niestabilność emocjonalna, zmienny obraz samego siebie,
  • bardzo duża zmienność nastroju.
Czy wiesz że:

chorzy z osobowością borderline, ze względu na częste próby samobójcze oraz nadużywanie substancji psychoaktywnych, są obarczeni bardzo dużym ryzykiem samobójstwa? Ich częstość szacuje się aż na 10%, co sprawia, że jest to jedna z diagnoz obarczona największym ryzykiem śmierci samobójczej.

Pacjenci z tego typu diagnozą przejawiają dużą drażliwość oraz nieumiejętność kontrolowania emocji. W jednej chwili są zadowoleni, uśmiechnięci, a za moment wybuchają niekontrolowanym gniewem, zwłaszcza, gdy coś pójdzie nie po ich myśli. Reakcje takich osób są bardzo skrajne – od gniewu do płaczu i zazwyczaj nieadekwatne do bodźca. Mają bardzo zmienne zdanie na swój temat – w ciągu zaledwie kilku minut może ono przechodzić od samouwielbienia, aż po nienawiść do własnej osoby. Pacjentom tym stale towarzyszy poczucie lęku i niższości, dlatego boją się odrzucenia. Dominującym stanem jest uczucie “wewnętrznej pustki”, którą za wszelką cenę starają się wypełnić. Myśl o zostaniu porzuconym przez partnera wręcz ich paraliżuje. Początek zaburzenia najczęściej obserwuje się w wieku młodzieńczym.

Osobowość chwiejna emocjonalnie – przyczyny

Szczoteczki (elektryczne i soniczne), akcesoria - szeroka oferta, konkurencyjne ceny.Kliknij i sprawdź dzisiejsze promocje >

Na rozwój osobowości chwiejnej emocjonalnie mają wpływ:

  • zaniedbania wychowawcze ze strony rodziców (nieobecni, zdystansowani, niezaangażowani),
  • urazy dziecięce związane z przemocą fizyczną i seksualną,
  • biologicznie uwarunkowane cechy temperamentu, takie jak impulsywność, poszukiwanie doznań, duża reaktywność emocjonalna,
  • zaburzenia równowagi neuroprzekaźników, głównie serotoniny.

*neuroprzekaźniki – są to cząsteczki chemiczne wytwarzane w komórkach nerwowych, umożliwiające przekazywanie impulsów nerwowych w mózgu

*serotonina – związek chemiczny odpowiedzialny za kontrolę nastroju – hormon szczęścia”

Osobowość chwiejna emocjonalnie – typ impulsywny

Jak zwiększyć sprzedaż w swoim sklepie z wyszukiwarki Google?Bezpłatna konsultacja >

Pacjentów z tym podtypem zaburzenia charakteryzują częste wybuchy gniewu oraz zachowania agresywne, zwłaszcza w odpowiedzi na krytykę ze strony innych. Bardzo łatwo wchodzą w konflikty, szczególnie jeśli ich impulsywne zachowania zostały pokrzyżowane lub skrytykowane. Chorzy ci mają także “słomiany zapał”- bardzo trudno jest im kontynuować działania, które nie są związane z natychmiastową nagrodą. Lubią szybko widzieć efekty swojej pracy, a gdy tak się nie dzieje – po prostu jej zaprzestają, nie bacząc na konsekwencje.

Osobowość chwiejna emocjonalnie – typ borderline (z pogranicza)

Idealny system rezerwacji wizyt online?Sprawdź Reservante - teraz 30 dni za darmo >

Pacjentów z typem borderline doskonale charakteryzują słowa amerykańskiego psychiatry Hagopa Akiskala – “stabilna niestabilność”. Cechuje ich skłonność do angażowania się w niestabilne i bardzo intensywne związki uczuciowe, które często prowadzą do kryzysów emocjonalnych. Wykazują bardzo dużą potrzebę kontaktów społecznych z jednoczesną znaczną ambiwalencją uczuć – raz kochają partnera, a innym razem nienawidzą.

*ambiwalencja – jednoczesne przeżywanie sprzecznych, skrajnych uczuć względem tego samego obiektu

Przez cały czas obawiają się odrzucenia, co sprawia, że żyją w poczuciu lęku. Często szantażują partnera, że jeśli ich zostawi, to wyrządzą sobie krzywdę. Aby rozładować napięcie emocjonalne podejmują czyny autodestrukcyjne np. samookaleczanie, zachowania ryzykowne, jak hazard, czy przygodny seks, a nawet próby samobójcze. Powszechne są także konflikty z prawem oraz nadużywanie substancji psychoaktywnych.

Podobnie, jak w typie impulsywnym nastrój takich osób jest bardzo zmienny oraz mają trudności z opanowaniem złości, natomiast silniej zaznaczone są zaburzenia obrazu samego siebie. Pacjenci nie są pewni kim są, mają wrażenie, że ich myśli i uczucia oddalają się od nich. 

Osobowość typu borderline współistnieje z licznymi zaburzeniami psychicznymi, takimi jak:

  • zespół stresu pourazowego,
  • depresja,
  • choroba afektywna dwubiegunowa,
  • bulimia,
  • ADHD.

Osobowość chwiejna emocjonalnie – leczenie

Różnorodny i nieprzewidywalny obraz kliniczny sprawia, że zaburzenie to uznaje się za jedno z najtrudniej poddających się leczeniu. Pierwszoplanową rolę w leczeniu odgrywa psychoterapia, a farmakoterapia jest jedynie metodą wspierającą. W psychoterapii wykorzystuje się głównie 2 nurty:

  • poznawczo – behawioralny – terapia ta ma jasno określoną strukturę i przebieg, a każde spotkanie ustalony plan. Skoncentrowana jest na rozwiązywaniu realnych trudności, a celem psychoterapeuty jest taka zmiana sposobu myślenia i zachowania pacjenta, która pozwoli mu radzić sobie z trudnościami w przyszłości,
  • psychodynamiczny – bardziej skupia się na na nieświadomych mechanizmach działania. Szczegółowo analizowana jest przeszłość pacjenta, a także jego sny, pragnienia, lęki i fantazje.

Leczenie powinno trwać przynajmniej rok, a jego efektywność jest uzależniona od podtypu zaburzenia oraz stopnia zaburzonych cech osobowościowych.

Osobowość chwiejna emocjonalnie jest to jedno z najczęstszych zaburzeń osobowości, diagnozowane najczęściej w wieku młodzieńczym, częściej u płci żeńskiej. Wyróżniamy jego 2 podtypy: impulsywny i borderline (z pogranicza), który jest bardziej powszechny. Wspólnymi objawami dla obu podtypów zaburzenia są: niestabilność emocjonalna, bardzo duża zmienność nastroju, angażowanie się w intensywnie i krótkotrwałe związki oraz skłonność do zachowań ryzykownych. Osobowość borderline wiąże się z dużym ryzykiem śmierci samobójczej, której częstość w tej grupie pacjentów wynosi aż 10%. Leczenie osobowości chwiejnej emocjonalnie polega na psychoterapii, głównie w nurcie poznawczo – behawioralnym i psychodynamicznym. Farmakoterapia pełni rolę uzupełniającą.

Chcesz się zdrowo odżywiać?
Umów się na konsultację z dietetykiem >
Oceń wpis
Podoba mi sięNie podoba mi się Ilość głosów: 1, średnia: 5,00
Osobowość chwiejna emocjonalnie, jej objawy, przyczyny oraz sposoby leczenia

Loading...

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Wszystkie prawa zastrzeżone.

ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

(aby otrzymywać powiadomienia tylko z wybranych kategorii wskaż je na liście)